Për investitorët që planifikojnë të hyjnë në sektorin e ndërtimit dhe energjisë në Kosovë, efikasiteti energjetik i stokut ekzistues të banesave është një nga treguesit më kritikë. Ndërsa kostot e ngrohjes gjatë muajve të dimrit ushtrojnë presion të madh në buxhetet e familjeve, ato krijojnë gjithashtu një nga boshllëqet më fitimprurëse në treg për kompanitë që prodhojnë zgjidhje inovative për ngrohje dhe materiale izoluese. Të dhënat e kapacitetit të ngrohjes së amvisërive nga Agjencia e Statistikave të Kosovës (ASK) zbulojnë përpjekjet e tregut për të kapërcyer "varfërinë energjetike" dhe potencialin e madh në tregun e izolimit.
Aftësia për të mbajtur një shtëpi mjaft të ngrohtë varet drejtpërdrejt nga cilësia e izolimit të shtëpisë dhe aftësia e familjes për të mbuluar kostot e energjisë (energji elektrike, dru, pelet, etj.). Sipas të dhënave të ASK-së për vitin 2024, 78.4% e familjeve kosovare kanë deklaruar se mund të ngrohin në mënyrë adekuate shtëpitë e tyre. Fakti që shumica e popullsisë plotëson këtë nevojë bazë është një tregues pozitiv makroekonomik.
Megjithatë, në anën tjetër të medaljes qëndron fakti se 21.6% e familjeve (një në çdo pesë) nuk mund t'i ngrohin shtëpitë e tyre në mënyrë adekuate gjatë muajve të dimrit. Kjo dëshmon se stokut të vjetër të banesave në Kosovë i mungon efikasiteti energjetik (izolimi termik).
Përmirësimi i varfërisë energjetike nga 2018 në 2024
Kur shikojmë historikun e statistikave, shihet se publiku ka bërë investime serioze në infrastrukturën e ngrohjes. Ndërsa shkalla e personave që nuk mund të ngrohnin shtëpitë e tyre ishte 40.2% në vitin 2018, ky problem do të ulet në 21.6% në vitin 2024, gjë që tregon se njerëzit kanë integruar izolim të pjesshëm ose sisteme të reja ngrohjeje në shtëpitë e tyre, si dhe kanë rritur të ardhurat e tyre. Megjithatë, duke marrë parasysh standardet e energjisë së gjelbër të Bashkimit Evropian, 21.6% është ende një treg i madh i pangopur për shitësit e materialeve izoluese dhe teknologjive moderne të ngrohjes.
Arsyeja kryesore për problemin e mos ngrohjes prej 21.6% në ndërtesat e vjetra është humbja e nxehtësisë. Kompanitë që shesin ose prodhojnë sisteme të veshjes EPS/XPS, lesh guri, shkumë poliuretani dhe sisteme të dritareve PVC me xham të dyfishtë me efikasitet energjetik, mund të marrin një pjesë të madhe si nga konsumatorët individualë ashtu edhe nga projektet publike të rinovimit të "efiçencës energjetike" të mbështetura nga BE-ja në Kosovë.
Në vend të karburantit të ngurtë të kushtueshëm ose sobave elektrike joefikase, pompat e nxehtësisë dhe sistemet inteligjente HVAC që ofrojnë konsum të ulët të energjisë ofrojnë një zgjidhje të përhershme për problemin e konsumatorit "të paaftë për t'u ngrohur". Importi dhe shpërndarja e këtyre teknologjive në Kosovë do të jetë një sipërmarrje shumë fitimprurëse pasi do t'i përgjigjet brishtësisë aktuale financiare të tregut me premtimin e kursimeve të larta.