D) MAKALE
Kosova Tıbbi İlaç ve Eczacılık Pazarı Görünümü: Veri Temelli Analiz
Gelişmekte olan sağlık ekonomilerinde yatırımcıların en çok odaklandığı alanlardan biri farmakoloji ve tıbbi ürün tedarik zinciridir. Kosova pazarına giriş yapmak isteyen ilaç mümessilleri, tıbbi cihaz toptancıları ve eczane işletmecileri için kamudaki kullanım hacmi, özel sektörün büyüme kapasitesini doğrudan belirler. Kosova İstatistik Ajansı'nın (ASK) bölgesel hastanelerdeki klinik eczacılık istatistikleri, pazarın dinamiklerini kavramak için önemli bir perspektif sunmaktadır.
Temel İlaç ve Materyal Kapasitesindeki Boşluklar Kosova kamu hastanelerinde tedavi süreçleri, devlet tarafından belirlenen "Temel İlaç Listesi" ve "Temel Materyal Listesi" üzerinden yürütülmektedir. Resmi verilere göre, Prizren Hastanesi %89.10 ile temel ilaç tedarikinde en yüksek orana sahipken
, Gilan ve Yakova gibi önemli merkezlerde bu oran %72 ile %76 bandında seyretmektedir
. Temel tıbbi materyallerdeki karşılama oranları ise ortalama %67 ile %79 arasındadır
. Yüzde yüze ulaşamayan bu istatistiksel tablo, kamudaki yatan hastaların dahi ilaç ve temel sargı, enjektör gibi tıbbi sarf malzemelerinin bir kısmını doğrudan özel eczanelerden temin etmek durumunda olduğunu işaret etmektedir.
Özel Eczane ve B2B Tedarik İçin Pazar Fırsatı Özellikle kanser tedavisi (onkoloji), ileri kardiyovasküler ilaçlar ve yeni jenerasyon antibiyotikler gibi Temel İlaç Listesi'nde bulunmayan veya kısıtlı bulunan ürün grupları, özel eczanelerin ve ilaç distribütörlerinin ana kârlılık kalemleridir. Hastane karşısındaki ticari lokasyonlarda (gayrimenkul) konumlandırılacak modern eczaneler ile tıbbi cihaz tedarik firmaları, istikrarlı bir nakit akışı yaratma potansiyeline sahiptir.
Mevzuat ve Gümrük Uyarıları Kosova Investment Joint Venture ekibi olarak analizimiz, pazar verileri olumlu olsa da ilaç ve medikal sektörünün sıkı denetimlere tabi olduğu yönündedir. Yabancı yatırımcıların ithal edeceği tıbbi ürünler Kosova Tıbbi Ürünler ve Cihazlar Ajansı'na (AKPPM) kaydettirilmelidir. Eczane açılışları, Kosova Eczacılar Odası'na kayıtlı, lisanslı bir yerel (veya denkliği onaylanmış yabancı) eczacı zorunluluğunu gerektirir.
Hazırlayan: Av. Mehmet Vehbi Filiz Yayıncı: Kosova Investment Joint Venture / KS Law Consultancy L.L.C. © Kosova Investment Joint Venture / KS Law Consultancy L.L.C. Tüm hakları saklıdır. Bu içerik Av. Mehmet Vehbi Filiz tarafından hazırlanmıştır. Yazılı izin olmaksızın kopyalanamaz, çoğaltılamaz, yeniden yayınlanamaz veya ticari amaçla kullanılamaz.
r Proceset e mjekimit në spitalet publike të Kosovës kryhen përmes “Listës së Barnave Esenciale” dhe “Listës së Materialeve Esenciale” të përcaktuara nga shteti. Sipas të dhënave zyrtare, Spitali i Prizrenit ka shkallën më të lartë të furnizimit me barna esenciale me 89.10%, ndërsa kjo normë është nga 72% deri në 76% në qendrat e rëndësishme si Gjilani dhe Gjakova. Normat e mbulimit për materialet bazë mjekësore janë mesatarisht midis 67% dhe 79%. Kjo tabelë statistikore, e cila nuk arrin dot njëqind për qind, tregon se edhe pacientët publikë të shtruar duhet të marrin disa nga barnat e tyre dhe materialet konsumuese mjekësore si veshjet bazë dhe shiringat direkt nga farmacitë private. Mundësitë e tregut për farmacitë private dhe grupet e produkteve të furnizimit B2B që nuk përfshihen në listën e barnave thelbësore ose janë të kufizuara, si trajtimi i kancerit (onkologjia), barnat e avancuara kardiovaskulare dhe antibiotikët e gjeneratës së re, janë artikujt kryesorë të përfitimit të farmacive private dhe shpërndarësve farmaceutikë. Farmacitë moderne dhe kompanitë e furnizimit me pajisje mjekësore të vendosura në lokacione tregtare (patundshmëri) përballë spitalit kanë potencialin për të krijuar një fluks të qëndrueshëm parash.
Si ekipi i t Venture, analiza jonë është se megjithëse të dhënat e tregut janë pozitive, sektori farmaceutik dhe mjekësor i nënshtrohet kontrolleve të rrepta. Produktet mjekësore që do të importohen nga investitorët e huaj duhet të jenë të regjistruara në Agjencinë Kosovare për Produkte dhe Pajisje Mjekësore (AKPPM). Hapja e farmacive kërkon një farmacist të licencuar vendor (ose ekuivalent të huaj të miratuar) të regjistruar në Odën e Farmacistëve të Kosovës.