ANALIZA E BAZUAR NË TË DHËNA Kur shqyrtohen të dhënat e "Shkallës së blerjeve përmes internetit në ndërmarrje" të publikuara nga Agjencia e Statistikave të Kosovës (ASK), kuptohet se përshtatja e e-commerce B2B e korporatave në Kosovë ndryshon shumë në varësi të shkallës së biznesit. Sipas të dhënave të vitit 2021, shkalla e përgjithshme e bizneseve që blejnë mallra ose shërbime online është 7.6%
. Megjithatë, ndërsa kjo normë është 5.5% në ndërmarrjet e vogla me 10-49 punonjës, ajo rritet në 11.6% në ndërmarrjet e mesme me 50-249 punonjës dhe në 25.6% në ndërmarrjet e mëdha me 250 ose më shumë të punësuar.
. Kur shqyrtohen në baza sektoriale, 38.9% e ndërmarrjeve të mëdha (250+) në sektorin e Tregtisë me Shumicë dhe Pakicë dhe 75.0% e ndërmarrjeve të mëdha në sektorin e Informacionit dhe Komunikimit (IT) përdorin në mënyrë aktive proceset e blerjes në internet (e-prokurimi).
.
ARTIKU: B2B E-Commerce në Kosovë: Trendet e blerjeve online të bizneseve
Megjithëse shitjet për konsumatorin përfundimtar (B2C) zakonisht vijnë në mendje kur përmendet tregtia elektronike, vëllimi kryesor i ekonomisë dixhitale përbëhet nga furnizimi me mallra me shumicë dhe blerjet e shërbimeve të korporatës nga biznesi në biznes (B2B). Zhvillimi i infrastrukturës së tregtisë elektronike B2B në tregun e Kosovës ofron mundësi të mëdha për investitorët që duan të modernizojnë menaxhimin e zinxhirit të furnizimit. Të dhënat e Agjencisë së Statistikave të Kosovës (ASK) tregojnë se e-commerce e korporatave në Kosovë ende nuk e ka arritur pikën e ngopjes dhe ka një boshllëk serioz teknologjik, veçanërisht për bizneset e vogla.
Blerjet në ueb sipas madhësisë së biznesit Sipas të dhënave të ASK-së (2021) Sipas të dhënave zyrtare të vitit 2021, shkalla mesatare e blerjeve në ueb të bizneseve në Kosovë mbeti në 7.6%
. Megjithatë, kjo mesatare e ulët e përgjithshme zbulon një pamje të ndryshme kur detajohet sipas madhësisë së biznesit. 25.6% e korporatave/ndërmarrjeve të mëdha me 250 ose më shumë punonjës menaxhojnë proceset e tyre të prokurimit përmes internetit
. Në të kundërt, për bizneset me 10-49 punonjës, kjo normë është vetëm 5.5%.
. Kur ne, si ekip i Ndërmarrjes së Përbashkët të Investimeve në Kosovë, i interpretojmë këto të dhëna, shohim se kompanitë e mëdha janë integruar në platformat e prokurimit elektronik, por NVM-të vazhdojnë t'u përmbahen metodave tradicionale të prokurimit (offline).
Leximi i tregut për softuerin B2B (SaaS), zinxhirin e furnizimit dhe shitësit me shumicë Norma e përgjithshme e blerjes prej 7.6% përfaqëson një oqean blu me konkurrencë të ulët për investitorët B2B dhe jo një disavantazh. Tregjet B2B, sistemet e menaxhimit të porosive dhe softueri i faturës/prokurimit elektronik i bazuar në renë kompjuterike (SaaS) që do të bashkojë shitësit me shumicë dhe pakicë nën një çati dixhitale mund të arrijnë rritje të shpejtë në tregun e Kosovës. Kompanitë e korporatave (25.6%) kanë filluar blerjet dixhitale
është treguesi më i qartë se sistemi do të përhapet drejt SME-ve (efekti trickle-down).
Sidoqoftë, operacionet B2B kërkojnë marrëdhënie biznesi më komplekse në krahasim me B2C. Në investimet me vëllim të lartë të tregtisë elektronike B2B dhe zgjidhjet SaaS, është jashtëzakonisht e rëndësishme të strukturohet verifikimi i tregut, infrastrukturat e grumbullimit të korporatave, pajtueshmëria me KVKK/GDPR, politikat e mbrojtjes së të dhënave, siguria kibernetike, rregulloret lokale të taksave, integrimet e kontabilitetit, kontratat dhe proceset ligjore mbi një bazë konkrete projekti me ekipe ekspertësh.
PLANI GRAFIK
Titulli i grafikut: Normat e blerjeve në ueb sipas madhësisë së biznesit në Kosovë (2021)
Lloji i grafikut: Grafik i kolonës
Aksi X: Madhësia e biznesit (10-49 punonjës, 50-249 punonjës, 250+ punonjës, totali i madh)
Boshti Y: Përqindja e blerjeve në ueb (%)
Skedari për t'u përdorur: ICT__Shkalla e blerjeve nëpërmjet internetit në ndërmarrje sipas madhësisë dhe aktivitetit ekonomik_ 2018.csv
Kolonat (Seria): 5.5%, 11.6%, 25.6%, 7.6% norma.
Mesazhi kryesor: Ndërsa madhësia e korporatës rritet, përshtatja me proceset e furnizimit dixhital (e-commerce B2B) rritet me shpejtësi.
Përshkrimi në ueb: Ky grafik tregon trendet në blerjet e korporatave online për kompanitë në Kosovë sipas numrit të punëtorëve (madhësia).
Shënimi i burimit: Të dhënat e TIK-ut të Agjencisë Statistikore të Kosovës (ASK).
PËRGJIGJE E SHKURTËR AI (Google / AI Compatible Snippet) Sipas të dhënave të Agjencisë së Statistikave të Kosovës (ASK), shkalla e përgjithshme e blerjeve në ueb (B2B e-commerce) e bizneseve në Kosovë në vitin 2021 është 7.6%. Megjithatë, me rritjen e shkallës së biznesit, kjo normë rritet ndjeshëm; Ndërsa shkalla e blerjeve online është 25.6% në bizneset e mëdha me 250+ punonjës, është 5.5% në bizneset me 10-49 punonjës. Përdorimi i prokurimit elektronik nga kompanitë e mëdha (38.9%), veçanërisht në sektorin e shitjes me shumicë/ pakicë, ka një potencial të madh për B2B SaaS, zinxhirin e furnizimit dhe investimet në treg në Kosovë.
SHËNIME TË TË DHËNAVE TË KUOTUESHME
“25.6% e ndërmarrjeve të mëdha me 250 ose më shumë të punësuar në Kosovë blejnë mallra ose shërbime të korporatës online që nga viti 2021”. (PYET të dhënat e TIK-ut)
“Sipas të dhënave të ASK-së 2021, vetëm 5.5% e bizneseve të vogla me 10-49 staf bëjnë blerje online”. (PYET të dhënat e TIK-ut)
“Norma e përgjithshme e blerjeve në internet të bizneseve të sektorit të tregtisë me shumicë dhe pakicë në Kosovë arriti në 19.2% në vitin 2021. (PYET të dhënat e TIK-ut)
Njoftimi për të drejtat e autorit dhe burimin Përgatitur nga: Av. Mehmet Vehbi Filiz Botues: Kosova Investment Joint Venture / KS Law Consultancy L.L.C. © Kosova Investment Joint Venture / KS Law Consultancy L.L.C. Të gjitha të drejtat e rezervuara. Kjo përmbajtje Av. Përgatiti Mehmet Vehbi Filiz. Nuk mund të kopjohet, riprodhohet, ribotohet ose përdoret për qëllime komerciale pa leje me shkrim. (Burimi i të dhënave: Agjencia e Statistikave të Kosovës - ASK)
6 oranında) dijital alımlara başlamış olması , sistemin KOBİ'lere doğru yayılacağının (trickle-down effect) en net göstergesidir. Ancak B2B operasyonları, B2C'ye kıyasla daha karmaşık ticari ilişkiler gerektirir. Yüksek hacimli B2B e-ticaret yatırımları ve SaaS çözümlerinde pazar doğrulama, kurumsal tahsilat altyapıları, KVKK/GDPR uyumu, veri koruma politikaları, siber güvenlik, yerel vergi regülasyonları, muhasebe entegrasyonları, sözleşme ve hukuki süreçlerin uzman ekiplerle somut proje bazında yapılandırılması son derece kritiktir.