Kosova, gelişen kentsel altyapısı ve diasporadan gelen güçlü yatırım talebiyle inşaat firmaları için hareketli bir pazar sunmaktadır. Bir ülkenin gayrimenkul ve müteahhitlik ekosisteminin ticari cazibesini ölçmek için en güvenilir yöntem, resmi şirket kayıt istatistiklerini okumaktır. Kosova İstatistik Ajansı (ASK) tarafından NACE (Ekonomik Faaliyetlerin İstatistiki Sınıflaması) standartlarına göre tutulan veriler, F kodu altındaki "İnşaat" sektörünün ülkedeki lokomotif alanlardan biri olduğunu doğrulamaktadır.
e Durumda? Ticari pazarlarda sirkülasyonu ölçmek için sadece kurulan değil, kapanan işletmelere de bakılmalıdır. ASK'nın güncel kapanan işletme verileri, inşaat sektöründe şaşırtıcı derecede düşük iflas/kapanış oranları sunmaktadır. Pazar sirkülasyonunun en yoğun olduğu başkent Priştine'de bile aylık inşaat şirketi kapanışları genellikle 1 ile 5 arasında sınırlı kalmaktadır. (Kosova Investment Joint Venture Editoryal Yorumu) Bu veri, inşaat projelerinin sermaye yoğun doğası gereği, pazara giren oyuncuların daha dayanıklı ve uzun vadeli planlarla hareket ettiğini gösterir. Ticaret sektöründeki "hızlı açılış, hızlı kapanış" rasyosunun aksine inşaat sektörü, pazarda hayatta kalma (survival rate) oranının daha yüksek olduğu istikrarlı bir profil çizer.
i Ancak işletme kayıtlarındaki bu pozitif görünüm ve düşük kapanış rasyoları, her müteahhitlik yatırımının "kesin kazanç" getireceği anlamına gelmez. İnşaat firmaları, Kosova yasalarına göre ruhsatlandırma, iş güvenliği, personel sözleşmeleri ve ağır vergi yükümlülüklerine tabidir. Yeni kurulan firmaların çokluğu, aynı zamanda taşeron veya malzeme tedarikçisi olarak hizmet veren alt yüklenicilerin de pazara giriş yaptığını gösterir. Doğru bir yatırım için arsa maliyetleri, imar izinleri, malzeme tedarik zinciri ve kurumlar vergisi optimizasyonunu kapsayan detaylı bir fizibilite raporu zorunludur.
