Kosova'da altyapı hizmetleri hızla genişlemekte ve nüfusun neredeyse tamamı kamusal su şebekesine (%99.83) erişim sağlamış durumdadır. Ancak, şebekenin fiziksel durumu ve işletme verimliliği, Kosova İstatistik Ajansı'nın (ASK) güncel su üretim ve kayıp verilerinde çarpıcı bir tablo ortaya koymaktadır. Üretilen suyun yarısından fazlasının şebeke içinde kaybedilmesi, sadece çevresel bir kaynak israfı değil, aynı zamanda yerel yönetimler için devasa bir finansal yüktür. Bu durum, su altyapısı teknolojileri geliştiren uluslararası şirketler için Kosova'yı bölgedeki en cazip modernizasyon pazarlarından biri haline getirmektedir.
i Büyüme (2010-2023) Artan kentsel nüfus ve sanayileşme ile birlikte Kosova'nın su talebi sürekli büyümektedir. ASK verilerine göre 2022 yılında şebekeye 156.8 milyon metreküp su basılırken, 2023 yılında kapasite artırılarak bu rakam 183.4 milyon metreküpe çıkarılmıştır. Su üretimindeki bu artış, belediye su şirketlerinin artan talebe yanıt verebilecek operasyonel kapasiteye ulaştığını göstermektedir.
k Oranı: 2023 ASK Verileri Su üretimindeki başarı maalesef iletim hatlarında aynı oranda korunamamaktadır. 2023 yılında şebekeye verilen 183.4 milyon metreküp suyun tam 111.2 milyon metreküplük kısmı (sızıntı, boru arızaları vb. nedenlerle) kayıp su statüsünde kaydedilmiştir. Üretilen suyun %60'ından fazlasının kaybedilmesi, eskiyen asbest veya pik döküm boruların, yetersiz basınç yönetiminin ve dijital izleme sistemlerinin eksikliğinin doğrudan bir sonucudur. (Kosova Investment Editoryal Yorumu:) %60'lık su kayıp oranı, Kosova pazarında akıllı şehir (smart city) ve altyapı ihalelerini takip eden yabancı teknoloji ve mühendislik firmaları için çok net bir "yatırım boşluğu" (investment gap) sinyalidir. Avrupa Kalkınma Bankası (EBRD) ve KfW gibi kuruluşlar, Kosova'daki bölgesel su şirketlerinin finansal sürdürülebilirliğini sağlamak amacıyla "Kayıp-Kaçak Azaltma (NRW)" projelerine yoğun hibe ve kredi desteği sağlamaktadır. SCADA sistemleri, akustik sızıntı tespit sensörleri, akıllı su sayaçları (IoT) tedarik eden firmalar veya kazısız boru rehabilitasyon (CIPP) teknolojisine sahip müteahhitler için kamu-özel sektör işbirlikleri (PPP) bağlamında milyarlarca Euro'luk bir modernizasyon pazarı söz konusudur. Veri tek başına yatırım kararı için yeterli değildir; Kosova Kamu İhale Yasası (PPL) ve belediye su işletmeleri regülasyonları ayrıca hukuki olarak incelenmelidir.
