Özet: Kosova'da cinsel sağlık ve HIV konusundaki sağlık okuryazarlığı son derece düşük seviyelerdedir. Kadınlarda %2.3, erkeklerde ise %4.6 seviyesinde kalan kapsamlı HIV bilgisi, ülkedeki koruyucu tıp eğitiminin yetersizliğini göstermektedir . Bu alarm verici oranlar, Birleşmiş Milletler (UNFPA), Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) ve Avrupa Birliği (AB) fonlarıyla yürütülecek Cinsel Sağlık ve Üreme Sağlığı (SRHR) projeleri ile sağlık STK'ları için öncelikli, geniş ve acil bir çalışma alanının varlığını kanıtlamaktadır. MICS 2019-2020 Verilerine Göre HIV Farkındalığı Kosova İstatistik Kurumu (ASK) ve UNICEF işbirliğiyle hazırlanan MICS 2019-2020 demografik verileri, toplumun HIV ve bulaşma yolları konusundaki temel bilgilerden büyük ölçüde yoksun olduğunu ortaya koymaktadır. Kosova'daki 15-49 yaş grubu kadınların yarısından fazlası (%55.0) HIV virüsü hakkında hiçbir şey duymamıştır . Düzenli prezervatif kullanımının bulaşmayı önlediğini bilenlerin oranı kadınlarda %28.1, erkeklerde %44.6'da kalarak koruyucu sağlık mekanizmalarındaki yapısal eğitim boşluğunu göstermektedir .
i Veriler, toplumsal cinsiyet rolleri ve bilgiye erişim kanallarının erkekler lehine işlediğini göstermektedir. Ancak asıl belirleyici faktör eğitimdir. Lise ve üzeri eğitime sahip kadınların kapsamlı HIV bilgisi %10.0'a , erkeklerin ise %12.7'ye çıkmaktadır . Buna karşın, kırsal ve yoksul kesimlerde bilgi seviyesi sıfıra yaklaşmaktadır . STK'lar ve Uluslararası Sağlık Fonları İçin Müdahale Alanları (Kosova Investment Joint Venture Editoryal Yorumu) Bu düşük istatistikler, uluslararası kalkınma ajansları ve küresel sağlık fonları (örneğin Küresel Fon - Global Fund) nezdinde Kosova'nın cinsel sağlık eğitimleri açısından "hibe öncelikli" (high-priority for grants) bir bölge olduğunu kanıtlamaktadır. Kosova'da kurulacak sağlık odaklı sivil toplum kuruluşları (STK/NGO), gençlik merkezleri ve mobil klinik yatırımları; gençleri, kadınları ve dezavantajlı grupları hedefleyen bilinçlendirme kampanyalarıyla milyonlarca euroluk uluslararası fon çekme potansiyeline sahiptir.
) Kosova'ya taşımak isteyen yabancı kuruluşların; dernek tüzüklerini Kosova yasalarına uygun hazırlaması, uluslararası hibe hesaplarını (banka prosedürleri) doğru yapılandırması ve Sağlık Bakanlığı yönergeleriyle uyumlu çalışması hukuki sürdürülebilirlik açısından şarttır.