Kosova eğitim sistemi, ilkokul (%98.4) ve alt ortaokul (%96.4) kademelerinde öğrencileri okulda tutma konusunda uluslararası standartları yakalamış durumdadır . Ancak MICS 2019-2020 verilerine göre lise (üst ortaokul) kademesinde tamamlama oranının %87.2'ye, en yoksul kesimde ise %70.9'a düşmesi , eğitim ekosisteminde yapısal bir çatallanma olduğuna işaret etmektedir. Bu veriler; üst gelir grubu için uluslararası müfredat sunan premium özel okulların (kolejlerin) çok güçlü bir B2C pazarına sahip olduğunu kanıtlarken, kırsal ve yoksul kesimler için de "Mesleki Eğitim" (VET) ve genç istihdamı odaklı STK projelerine yönelik devasa Avrupa Birliği fonlarının kapısını aralamaktadır. Zorunlu Eğitimde Yüksek Başarı, Lisede Kopuş Kosova İstatistik Kurumu (ASK) ve UNICEF işbirliğiyle hazırlanan MICS 2019-2020 raporu, eğitim sistemindeki tutundurma (retention) başarısını kademeli olarak analiz etmektedir. İlkokuldan alt ortaokula geçişte %98.4 gibi yüksek bir efektif geçiş oranı yakalansa da , iş gücüne katılım veya üniversite hazırlık aşaması olan üst ortaokul (lise) kademesinde çocukların %13'e yakını eğitim sisteminden çıkmaktadır. Lise tamamlama oranlarındaki kentsel (%90.2) ve kırsal (%85.2) farkı , okullaşma kalitesinin ve eğitime erişim maliyetlerinin kırsal kesimdeki aileleri zorladığını ortaya koymaktadır.
ı Diğer taraftan, en yoksul %20'lik kesimde lise tamamlama oranının %70.9'da kalması ; yani her 10 yoksul çocuktan 3'ünün liseyi bitirememesi, uluslararası sivil toplum kuruluşları (STK/NGO) için öncelikli müdahale alanıdır. Avrupa Birliği IPA fonları ve Dünya Bankası, eğitimden erken kopan gençlerin (NEET - Ne Eğitimde Ne İstihdamda) iş gücüne katılımını artırmak amacıyla "Mesleki Eğitim ve Öğretim" (VET), kodlama atölyeleri ve teknik beceri kursları düzenleyen sosyal projelere çok yüksek bütçeli hibeler sağlamaktadır. Kosova'ya bir özel okul (kolej) yatırımı yapmak veya gençlik istihdamı odaklı uluslararası hibe destekli bir STK kurmak istiyorsanız; Eğitim Bakanlığı (MASHTI) ruhsatlandırma kriterleri, akreditasyon, tüzük hazırlığı ve vergi yükümlülükleri için hukuki bir yol haritası belirlemeniz şarttır.
