Kosova genelinde hanelerin %94.5'i evlerinde internet erişimine (access to the Internet at home) sahiptir. Bu oran, ülkenin çok güçlü bir genişbant ve dijital altyapıya sahip olduğunu göstermektedir. Mobil Telefon Sahipliği: Hanelerin %99.2'sinde en az bir mobil telefon (cep telefonu) bulunurken, sabit hat (landline telephone) bulunma oranı yalnızca %6.1'de kalmıştır. Bilgisayar Sahipliği: İnternet erişiminin çok yüksek olmasına rağmen, evinde bilgisayar bulunan hanelerin oranı %53.4 seviyesindedir. Tüketicilerin internete ağırlıklı olarak mobil cihazlar üzerinden bağlandığı görülmektedir. Televizyon Erişimi: Kosova'da hanelerin %98.9'unda televizyon bulunmaktadır. Refah Seviyesi ve Bilgisayar Sahipliği Arasındaki Makas: İnternet erişimi tüm gelir gruplarında %95 bandında seyretse de, donanım (bilgisayar) sahipliği gelire göre dramatik şekilde değişmektedir. En yoksul %20'lik dilimde bilgisayar sahipliği %55.3 düzeyindeyken, en zengin %20'lik kesimde bu oran %88.9'a çıkmaktadır. (Kaynak: MICS__Percentage of households that have a television_ telephone_ computer and access .csv - Dosya 78) A ve C) MAKALE METNİ: Kosova Bilişim (ICT) ve Dijitalleşme Raporu: Hanehalkı Teknoloji Erişimi Verileri Kısa Özet: Kosova, %94.5 gibi Avrupa standartlarında bir
te kalması (zengin kesimde %88 9'a çıksa da), Kosova'ya giriş yapacak B2C markalarının ve e-ticaret sitelerinin platformlarını kesinlikle mobil uyumlu (mobile-responsive) veya doğrudan mobil uygulama olarak kurgulaması gerektiğini kanıtlamaktadır. Perakende markaları için dijital reklam (Google/Meta Ads) ve e-ticaret kanalları, fiziksel mağazalar kadar büyük bir erişim kapasitesine sahiptir. Dijital Uçurumu Kapatmaya Yönelik STK ve Eğitim Fonları İnternet altyapısı geniş kitlelere yayılmış olsa da, donanım (bilgisayar) sahipliğindeki uçurum, kırsal ve yoksul çocukların dijital eğitime (uzaktan eğitim) ve kodlama becerilerine erişimini kısıtlamaktadır. Bu "donanım eksikliği", bilişim alanında çalışan Sivil Toplum Kuruluşları (STK/NGO) için; devlet okullarına bilgisayar laboratuvarı kurma, gençlere yazılım/kodlama eğitimi verme ve dijital okuryazarlığı artırma projeleri kapsamında Avrupa Birliği (AB) fonlarından geniş hibeler alınmasını sağlayacak temel bir gerekçedir. Kosova'nın dijital potansiyelinden yararlanarak bir yazılım/e-ticaret şirketi kurmak, telekomünikasyon (ISP) lisansları almak veya dijital eğitim odaklı bir dernek açmak istiyorsanız; KVKK/GDPR uyumluluğu, elektronik ticaret yasaları ve vergi muafiyetleri konularında profesyonel bir hukuki yol haritası belirlemeniz şarttır.
Yayıncı: Kosova Investment / KS Law Consultancy L.L.C. Telif notu: © Kosova Investment / KS Law Consultancy L.L.C. Tüm hakları saklıdır. Bu içerik KIJV Platformunun kurucularından Avukat Mehmet Vehbi Filiz ve Kosova Investment Joint Venture Platformu Ekibi tarafından hazırlanmıştır. Yazılı izin olmaksızın kopyalanamaz, çoğaltılamaz, yeniden yayınlanamaz veya ticari amaçla kullanılamaz.