Kosova genelinde 15-49 yaş arası kadınların %57.1'i, kocasının eşini belirli durumlarda (izinsiz dışarı çıkma, çocukları ihmal etme, yemeği yakma vb. 5 nedenden en az biri) dövmesini haklı (meşru) bulmaktadır . Erkeklerin Şiddet Algısı: Aynı yaş grubundaki (15-49) erkeklerin ise sadece %12.2'si kocasının eşini dövmesini haklı bulmaktadır . Kadınların erkeklere kıyasla şiddeti çok daha yüksek oranda içselleştirmesi dikkat çekici bir sosyolojik veridir. Bölgesel (Kentsel/Kırsal) Farklılık: Kadınlarda şiddeti meşrulaştırma oranı kentsel bölgelerde %53.6 iken, kırsal bölgelerde %61.1'e yükselmektedir . Erkeklerde ise bu oran kentselde %10.2, kırsalda %13.7'dir . Eğitim Seviyesinin Etkisi: Hiç eğitim almamış kadınların %67.2'si şiddeti meşru görürken, yükseköğrenim mezunu kadınlarda bu oran %25.3'e inmektedir . Erkeklerde ise ilköğretim mezunlarında şiddeti meşru görme oranı %34.8 iken, yükseköğrenim mezunlarında %6.3'e düşmektedir . Refah Seviyesi (Yoksulluk): En yoksul %20'lik dilimde yaşayan kadınların %77.0'si eş şiddetini meşru kabul ederken, en zengin %20'lik dilimde bu oran %43.6'ya gerilemektedir . A ve C) MAKALE METNİ: Kosova Toplumsal Cinsiyet Eşitliği Raporu: Aile İçi Şiddet Algısı ve Sosyal Proje İhtiyaçları Kısa Özet: Kosova'da toplumsal cinsiyet eşitliği ve kadın hakları, uluslararası sosyal kalkınma projelerinin en öncelikli gündem maddelerinden biridir.
MICS 2019-2020 verilerine göre kadınların %57.1'inin, erkeklerin ise %12.2'sinin aile içi şiddeti belirli koşullarda "haklı ve meşru" görmesi, toplumsal algıdaki derin yapısal krizleri ortaya koymaktadır . Mağdurun şiddeti içselleştirdiğini kanıtlayan bu çarpıcı veriler; kadınları güçlendirme, şiddeti önleme ve psikolojik destek odaklı sivil toplum kuruluşları (STK/NGO) için Avrupa Birliği ve Birleşmiş Milletler fonlarına erişimde çok güçlü, veriye dayalı bir temel oluşturmaktadır. Şiddetin İçselleştirilmesi: Kadınlar ve Erkekler Arasındaki Paradoks Kosova İstatistik Kurumu (ASK) ve UNICEF işbirliğiyle derlenen veriler, aile içi şiddetin fiziksel boyutundan ziyade psikolojik kabulüne dair dramatik bir tablo çizmektedir. Kosova'daki 15-49 yaş arası kadınların %57.1'i kocasının eşini dövmesini meşru bir eylem olarak görürken, erkeklerde bu oranın yalnızca %12.2'de kalması devasa bir sosyolojik paradokstur . Bu durum, ataerkil baskının kadınlar tarafından ne denli derinden içselleştirildiğini ve kadınların kendi hakları konusunda yeterli farkındalığa sahip olmadığını kanıtlamaktadır. Kırsal bölgelerde kadınların %61.1'inin şiddeti onaylaması, toplumsal cinsiyet eğitimlerinin kırsal merkezli planlanması gerektiğini gösterir . Kadın Hakları (STK) Projeleri İçin Uluslararası Hibe Fırsatları (Kosova Investment Joint Venture Editoryal Yorumu) Özellikle yoksulluğun şiddet algısını tetiklediği verilerle sabittir.
n yoksul kesimdeki kadınların %77 0'sinin şiddeti meşrulaştırması ; yoksullukla mücadele, kadın istihdamı, meslek edindirme kursları ve kadın hakları bilinçlendirme kampanyaları yürüten Sivil Toplum Kuruluşları (STK) için uluslararası arenada (IPA Fonları, UN Women, UNDP) "hibe alma" potansiyeli en yüksek projeleri işaret eder. Kosova'da kurulacak kadın dayanışma merkezleri, hukuki destek klinikleri ve sığınma evleri (shelters), küresel kalkınma ajansları tarafından cömertçe finanse edilmektedir. Psikolojik Danışmanlık ve Aile Terapi Merkezleri İçin Pazar Ticari yatırımlar cephesinde ise, yükseköğrenim mezunu kadınlarda bile şiddeti meşrulaştırma oranının %25.3 gibi azımsanamayacak bir düzeyde olması , toplumun her kesiminde ilişki dinamiklerine dair profesyonel desteğe ihtiyaç duyulduğunu gösterir. Özellikle kentsel bölgelerde, ekonomik bağımsızlığını kazanmış bireylerin faydalanabileceği özel aile danışmanlık merkezleri, çift terapisi klinikleri ve psikolojik destek üniteleri için Kosova'da yüksek bir B2C pazar potansiyeli mevcuttur. Kosova'da uluslararası fonlardan yararlanacak bir sivil toplum kuruluşu (dernek/vakıf) kurmak, hibe hesaplarını yönetmek veya özel psikolojik danışmanlık merkezi lisansı almak istiyorsanız; yerel mevzuata tam uyum sağlamak adına uzman bir hu... E ve F) GRAFİK VE TABLO PLANI Tablo Önerisi: Kosova'da Demografik Gruplara Göre Aile İçi Şiddeti Meşrulaştırma Oranları | Demografik / Sosyo-Ekonomi
Yayıncı: Kosova Investment / KS Law Consultancy L.L.C. Telif notu: © Kosova Investment / KS Law Consultancy L.L.C. Tüm hakları saklıdır. Bu içerik KIJV Platformunun kurucularından Avukat Mehmet Vehbi Filiz ve Kosova Investment Joint Venture Platformu Ekibi tarafından hazırlanmıştır. Yazılı izin olmaksızın kopyalanamaz, çoğaltılamaz, yeniden yayınlanamaz veya ticari amaçla kullanılamaz.