Kosova genelinde 2-17 yaş arası çocukların %7.9'u en az bir alanda fonksiyonel zorluk (özel gereksinim/engellilik) yaşamaktadır. Yaş Grubuna Göre Kırılım (Teşhis Eğilimi): 2-4 yaş grubundaki çocuklarda fonksiyonel zorluk oranı %3.5 olarak kaydedilirken; teşhislerin ve akademik beklentilerin netleştiği 5-17 yaş okul çağındaki çocuklarda bu oran %8.7'ye sıçramaktadır. Cinsiyet Farklılıkları: 5-17 yaş grubunda kız çocuklarının %9.7'si fonksiyonel zorluk yaşarken, erkek çocuklarında bu oran %7.8'dir. Toplam 2-17 yaş aralığında ise kızlar (%8.6), erkeklerden (%7.2) daha yüksek oranda zorluk bildirmektedir. Refah Seviyesinin Etkisi: Fonksiyonel zorluk, yoksullukla doğrudan ilişkilidir. En yoksul %20'lik gelir diliminde (2-17 yaş) özel gereksinimli çocuk oranı %11.5 gibi yüksek bir seviyedeyken, en zengin %20'lik dilimde bu oran %5.2'ye gerilemektedir. Annenin Sağlık Durumu (Genetik/Çevresel Faktörler): Kendisi fonksiyonel zorluk (engellilik) yaşayan annelerin çocuklarında (2-17 yaş) zorluk görülme oranı %15.7 iken, herhangi bir fonksiyonel zorluğu bulunmayan annelerin çocuklarında bu oran %7.3'tür. (Kaynak: MICS__Percentage of children aged 2-4_ 5-17 and 2-17 with functional difficulties_ Kos.csv - Dosya 28) A ve C) MAKALE METNİ: Kosova Çocuklarda Fonksiyonel Zorluk (Öze
Kosova'daki 2-17 yaş arası çocukların %7.9'unun en az bir alanda fonksiyonel zorluk (özel gereksinim) yaşaması, ülkedeki kapsayıcı eğitim ve pediatrik rehabilitasyon altyapısının güçlendirilmesi gerektiğine işaret etmektedir. MICS 2019-2020 verilerine göre okul çağıyla birlikte (5-17 yaş) teşhis oranının %8.7'ye yükselmesi; konuşma terapisi, ergoterapi ve özel eğitim (special education) merkezleri için ciddi bir ticari pazar boşluğunu gösterirken, dezavantajlı grupları hedefleyen STK'lar için uluslararası fonlara erişimde güçlü bir zemin sunmaktadır. MICS 2019-2020: Erken Çocukluktan Okul Çağına Teşhis Artışı Kosova İstatistik Kurumu (ASK) ve UNICEF işbirliğiyle hazırlanan MICS 2019-2020 raporu, çocukların fiziksel, zihinsel ve sosyal gelişimlerini ölçen fonksiyonel zorluk verilerini sunmaktadır. Rapor, 2-4 yaş grubunda %3.5 olan fonksiyonel zorluk oranının, çocukların akademik ve sosyal becerilerinin test edildiği 5-17 yaş grubunda %8.7'ye yükseldiğini göstermektedir. Bu sıçrama, Kosova'da "erken teşhis" sistemlerinin (early intervention) yetersiz olduğunu ve ailelerin ancak çocuk okula başladığında bir farklılık fark edebildiğini ortaya koymaktadır. Erken çocukluk gelişimi tarama merkezlerine olan ihtiyaç bu veriyle somutlaşmaktadır. Özel Eğitim ve Rehabilitasyon Klinikleri İçin Paz
Yayıncı: Kosova Investment / KS Law Consultancy L.L.C. Telif notu: © Kosova Investment / KS Law Consultancy L.L.C. Tüm hakları saklıdır. Bu içerik KIJV Platformunun kurucularından Avukat Mehmet Vehbi Filiz ve Kosova Investment Joint Venture Platformu Ekibi tarafından hazırlanmıştır. Yazılı izin olmaksızın kopyalanamaz, çoğaltılamaz, yeniden yayınlanamaz veya ticari amaçla kullanılamaz.