M Göstergeleri (2022) Bir ülkenin ekonomik büyümesi ve inşaat sektörünün hızı, en net şekilde topraktan çıkarılan ve işlenen ağır yapı malzemelerinin istatistiklerinde görülür. Kosova İstatistik Kurumu (ASK) PRODCOM verileri, Kosova'nın altyapı yatırımlarında (otoyollar, tüneller, barajlar, konut projeleri) kendi yerel taş ocaklarını ve asfalt plentlerini maksimum kapasiteyle kullandığını ortaya koymaktadır. Mermer, Kireçtaşı ve Sert Taş Üretim Hacimleri Özellikle NACE 081111 kodu altında kaydedilen 442,4 milyon tonluk mermer ve süs/inşaat kireçtaşı çıkarımı, ülkenin doğal taş rezervlerinin hem çimento sanayisini hem de genel inşaat sektörünü ne denli güçlü beslediğinin kanıtıdır. 4,3 milyon tonluk sert taş ve 375 bin tonluk granit/kumtaşı üretimi, sadece kaba inşaat için değil, mimari dekorasyon, peyzaj ve cephe kaplamaları için de ciddi bir hammadde işleme pazarının varlığını işaret etmektedir. Asfalt, Bitüm ve Karayolu Altyapı Malzemeleri Kosova'nın lojistik ağlarını geliştirmeye yönelik karayolu projeleri, asfalt ve bitüm sanayisine doğrudan yansımıştır. 2022 yılında 10,6 milyon tonu aşan asfalt malzemesi ve ürünleri imalatı (NACE 239912), ülkede faal durumda olan asfalt plentlerinin ve yol yapım şirketlerinin (B2G - kamu ihaleleri) yüksek kapasiteli çalışmalarını belgeler. Bu üretim hacmi, ülkenin sıcak/soğuk asfalt ihtiyacını büyük oranda yerel tesislerle çözdüğünü gösterir.
ı Doğal taşın yanı sıra, hazır beton tesisleri ve zemin dolguları için hayati önem taşıyan çakıl ve cüruf karışımlarının (15 milyon ton) yerel kaynaklardan sağlanması, Kosova inşaat sektörünün lojistik maliyetlerini düşürmektedir. Daha önceki makalelerde incelediğimiz 10,2 milyon metreküplük hazır beton üretiminin (NACE 236310) arkasındaki ana hammadde gücü, işte bu taş ocağı ve agrega üretim hacimleridir.
n Kosova'da taş ocağı ruhsatı almak, kırma-eleme tesisi kurmak veya asfalt fabrikası yatırımı yapmak, garanti satışı olmayan ancak iç pazar talebi çok yüksek (B2B ve B2G) bir girişimdir. Bu ağır sanayi dalları, yüksek makine yatırımı gerektirir. Madencilik ruhsatları (ICMM - Bağımsız Maden ve Mineraller Komisyonu izinleri), ağır Çevresel Etki Değerlendirme (ÇED) prosedürleri, patlayıcı madde kullanım lisansları ve kamu arazisi kiralama süreçleri son derece sıkıdır. Başarılı ve hukuken güvenli bir ağır sanayi yatırımı için, Kosova Investment Joint Venture'ın mali ve yasal fizibilite hizmetlerinden faydalanılması tavsiye edilir.